Những người “vác tù và” thêm vào ở làng quê

Những cánh tay nối dài Với khoản phụ cấp ít ỏi lại trực tính "ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng", trước kia lực lượng CAX rất mỏng. Để tiếp nhận được thành viên mới, bổ sung cho lực lượng giữ gìn ANTT cấp cơ sở, nhiều xã phải vận động từng gia đình, từng người dân dự. Sau 5 năm mở mang địa giới hành chính, nỗi lo thiếu hụt nguồn nhân công này đã thay đổi nhờ chính sách mới của Công an thành thị (CATP) Hà Nội. Bàn thảo về những trăn trở để chăm lo và phát triển lực lượng CAX, Giám đốc CATP Hà Nội, Thiếu tướng Nguyễn Đức Chung cho biết: "Lực lượng CAX như cánh tay nối dài luôn được Đảng ủy, Ban Giám đốc CATP đặc biệt quan tâm. Bên cạnh việc chăm lo tri thức pháp luật, bồi bổ nghiệp vụ, trang bị đồng phục... Thì công tác xây dựng lực lượng CAX từng bước vững mạnh, chuyên nghiệp vẫn đang được triển khai". Ngày nay, Hà Nội có khoảng 4.000 CAX đang làm nhiệm vụ. Với địa bàn trải rộng, tính nhàng nhàng cứ khoảng 2.000 người dân thì có 1 CAX. Con số này thiếu hụt nhiều so với quy hoạch 500 người dân có 1 CAX… Tuy nhiên, theo Thiếu tướng Nguyễn Đức Chung: "Để thế trận an ninh nhân dân phối hợp với quốc phòng toàn dân thật tốt, CATP luôn quý trọng công tác dự phòng. Mỗi gia đình kết hợp với CAX sẽ tạo thành một pháo đài ngăn ngừa tù đọng". Công an xã Kim Chung, Đông Anh tày gian cướp giật. Để lực lượng CAX đích thực vươn xa như "những cánh tay nối dài", trước thời khắc thống nhất, CA tỉnh Hà Tây (cũ) đã tổ chức được 2 khóa học chính quy, cấp bằng trung cấp cho hơn 140 CAX. Đây là lần trước hết trong lịch sử phát triển lực lượng, CAX đã được đào tạo một cách chính quy, bài bản. Trong 5 năm qua, bên cạnh các đồn CA cũ, CATP liên tục nhân rộng mô hình các đồn công an tại các địa bàn mới, không để hình thành những điểm "trắng" về ANTT. Riêng trong năm 2012, CATP Hà Nội đã thành lập thêm 5 đồn CA, 2 CA thị trấn tại các huyện. Trong tháng 6-2013, CATP đã thành lập thêm Đồn CA tiên phong, Thạch Đà (huyện Mê Linh), Đồn CA rạng đông (huyện Thanh Oai) nhằm tăng cường đảm bảo ANTT cho địa bàn nông thôn rộng lớn. Xã Đỗ Động (huyện Thanh Oai) những ngày này rộn ràng trong không khí kỷ niệm 5 năm ngày mở mang địa giới hành chính. Tiếp chúng tôi, ông Cao Văn Thật, nguyên Trưởng CAX Đỗ Động hào hứng khoe: "Tôi làm Trưởng CAX đã 14 năm (từ 1986-2000). Tôi thấy, càng ngày lực lượng CAX càng lớn mạnh, không chỉ được bổ sung về người mà trình độ nghiệp vụ của công an viên cũng được nâng lên rõ rệt. Hiện giờ, Trưởng CAX cũng phải học tập, phấn đấu có bằng trung cấp chính trị, trung cấp nghề. Cán bộ có trình độ nói dân mới phục, mới nghe". Với truyền thống liên tục được Công an tỉnh Hà Tây (cũ) tặng Giấy khen Vì sự nghiệp an ninh Tổ quốc và Bộ Nội vụ tặng Cờ luân lưu, anh em CAX Đỗ Động đã bám sát địa bàn, tích cực phát giác, ngăn chặn tệ bạc ma túy lây lan trong khu dân cư. Cả 4 thôn Văn Quán, Trình Xá, Cự Thần, Đông Giã năm nào cũng có con em đỗ đại học và cao đẳng với tỷ lệ cao. Dạy dỗ con em chăm lo học hành cũng là cách để các em tránh xa tệ nạn xã hội. "Mỗi gia đình là một pháo đài phòng chống tội phạm", quan điểm này được lãnh đạo CAX quán triệt xuống từng cụm dân cư. Bản thân gia đình nguyên Trưởng CAX Cao Văn Thật được bà con lối xóm lấy làm gương khi có hai con trai thành đạt, một người đang công tác tại Tổng Công ty Hàng không Việt Nam, một người trưởng thành trong môi trường quân đội. Từ quốc lộ 21 về Hà Đông, men theo con đường đê sông Đáy, chúng tôi tìm đến hội sở CAX Yên Sở (huyện Hoài Đức). Người trực ban nói: "Trưởng CAX cùng anh em công an viên đi phát quang triền đê phòng mưa lũ từ sáng sớm đến giờ chưa về". Bác Nguyễn Thị Lan ở chợ Đình, xã Yên Sở mộc mạc cho biết: "Sau 5 năm thống nhất, địa bàn xã không xảy ra một vụ trọng án nào, bà con mừng lắm...". Mỗi gia đình là một pháo đài phòng tồi Khu vực xã Kim Chung (huyện Đông Anh) đã được CATP xác định là 1/10 xã phường trung tâm về ANTT, được đưa vào diện chuyển hóa địa bàn phức tạp. Để ngăn chặn và tiến tới xóa bỏ địa bàn phức tạp này, CAX Kim Chung đã có nhiều biện pháp ngăn chặn như cắm biển cảnh báo, bộc trực tổ chức lực lượng cạ hàng đêm. Ông Lê Thanh Tâm, Trưởng CAX Kim Chung cho biết, trước đây Kim Chung là một trong 10 điểm nóng của tỉnh thành về tình trạng cướp giật, đánh cắp. Sau 19h hằng ngày thường xảy ra tình trạng ăn cướp tài sản của các đôi nam nữ ở những nơi vắng vẻ. CAX đã tiến hành cắm chốt cảnh báo, song song luôn có mặt nhắc nhỏm các đôi nam nữ ra về khi đã khuya. CAX đã xin ý kiến cấp trên và trang bị súng bắn đạn cao su, hỗ trợ cho CA viên làm nhiệm vụ. Chủ toạ UBND xã Kim Chung Phan Văn Biên khẳng định, truyền thống giữ gìn ANTT ở địa bàn rộng, phức tạp đã được lực lượng CAX duy trì tốt trong nhiều năm qua. Đã từng có đồng chí Trưởng CAX Kim Chung được xác nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp thành phố, Công dân Thủ đô điển hình. Người dân ở xã Ba Vì (huyện Ba Vì) luôn tự hào về phong trào xây dựng "ba không" (không ma túy, không mại dâm, không ăn trộm) trong gìn giữ ANTT làng xóm. Ông Dương Trung Liên, chủ toạ UBND xã kiêu hãnh nói: "Để mại dâm, ma túy tồn tại trên địa bàn là một điều mà bất cứ gia đình nào, dòng tộc nào của chúng tôi không thể chấp thuận được. Với bà con người Dao, vai trò người trưởng tộc khôn cùng quan trọng. Chính vì biết kết hợp giữa lực lượng CAX với các trưởng tộc nên hầu hết các gia đình trong xã là một "pháo đài phòng lợt xã hội". Ba Vì là một xã miền núi của huyện Ba Vì có diện tích tự nhiên khá rộng (trên 2.500ha), địa bàn trải dài, phức tạp nhưng lực lượng CAX hiện chỉ có 10 người. "Cái khó ló cái khôn", CA viên đã khéo léo cùng các tộc trưởng thành lập mô hình tự quản. Thanh niên trong các thôn, bản luôn ý thức một điều "không ăn cắp, ăn trộm, không mại dâm, hút chích và làm những việc xấu xa". Vì vậy, dù tổng ngân sách của toàn xã mới chỉ ở con số khiêm tốn, đời sống bà con còn nhiều khó khăn nhưng thanh niên trong xã không có ai vướng vào tệ nạn xã hội. Gia đình và dòng họ đã thực sự trở thành pháo đài phòng chống tệ nạn xã hội vô cùng hiệu quả. Trưởng CA xã Ba Vì Lý Văn Tâm cho biết thêm: "Cả xã có 15 dòng họ người Dao như họ Lý, họ Dương, họ Bàn, họ Lăng, họ Triệu Xanh, Triệu Mốc, Triệu Đỏ, Triệu Con… và một số ít bà con người Mường, người Kinh nhưng mỗi dòng họ lại có cách giáo dục con em rất riêng và hiệu quả. Nhờ phát huy tốt vai trò tự quản, lực lượng CAX đã chủ động phát hiện và vô hiệu hóa các mưu mô, mánh lới của kẻ xấu. Cụ thể là CAX Ba Vì đã kết hợp với xã đội bắt quả tang, thu giữ tài liệu của đối tượng Khuất Đình Minh ở 2D/72 Nam Pháp, Đằng Giang, Hải Phòng khi có ý định vào địa bàn thôn Hợp Sơn tuyên truyền đạo trái phép. Không chỉ "thức cho dân ngủ", lực lượng CAX còn tham mưu với chính quyền các địa phương ban hành nhiều chính sách tương trợ, giúp người dân ổn định cuộc sống, mà điển hình như xã Hồng Hà, huyện Đan Phượng. Trước kia, người dân vạn chài ở xã Hồng Hà suốt ngày lênh đênh sông nước, một tấc đất không có, cuộc sống bấp bênh dễ nảy sinh bợt. Qua công tác nắm tình hình, CAX đã tham mưu cho Đảng ủy, chính quyền địa phương làm báo cáo, kiến nghị các cơ quan chức năng cấp đất giãn dân cho 60 hộ dân xóm chài. An cư mới lạc nghiệp, đến nay nhiều hộ dân xóm chài đã thoát cảnh lênh đênh sông nước, từng bước làm giàu bằng nghề nuôi cá lồng trên sông. Trưởng CAX Hồng Hà Nguyễn Mạnh Hà cho biết: "Chúng tôi luôn bảo đảm vững chắc mặt trận ANTT nhờ có những công an viên giỏi và nhiệt tình. Anh em luôn tận tụy, gắn bó với dân dù tiền thù lao hàng tháng rất ít ỏi". Có thể nói, sau 5 năm mở mang địa giới hành chính, công tác đảm bảo ANTT tại các vùng ngoại thành của Hà Nội đã từng bước được cải thiện, trong đó phải kể đến đóng góp tích cực của lực lượng CAX - những người "ăn cơm nhà, vác ốc" đem lại sự bình yên ở mỗi làng quê.